Foras na Mara

Ceisteanna agus Freagraí faoi Veirteabraigh Mhara

Ainmhithe ag a bhfuil cnámh droma iad Veirteabraigh Mhara. Baineann na ceisteanna agus na freagraí seo a leanas le veirteabraigh mhara, lena n-áirítear éisc, éin agus mamaigh.

Cé mhéad speiceas éisc atá ann?

Meastar go bhfuil thart ar 20,000 speiceas éagsúil éisc a bhfuiltear ar an eolas orthu i ndomhan na heolaíochta. D'fhéadfadh go leor speicis éisc eile a bheith ann freisin nach bhfuiltear ar an eolas orthu go fóill.

Cad é an t-iasc is mó agus an t-iasc is lú ar domhan?

Is é an míolsiorc an t-iasc is mó; tá sé níos mó ná 15 mhéadar ar fad. Is é an mac siobháin beag bídeach an t-iasc is lú; is annamh a bhíonn sé níos faide ná 1 cm.

An gcodlaíonn éisc?

Codlaíonn éisc cinnte ach tá dóigh ar leith acu. Taobh amuigh de shiorcanna, níl caipíní súile ar bith ag bunús na n-iasc. Mar sin de, ní dhruideann siad a súile. Caitheann siad cuid mhór den lá i mbun scíthe, áfach, agus ní úsáideann siad mórán fuinnimh; is ionann é sin agus codladh na n-iasc. Dá bhrí sin, bíonn siad ábalta scíth a ligean agus a bheith san airdeall ar bhaol ag an am céanna. Le linn dóibh scíth a ligean ar an mbealach sin, fanann tromlach na n-iasc gan chorraí agus is gnách go bhfaigheann siad cró folaigh, mar shampla faoi lomán nó faoi charraig. Snámhann éisc eile san áit a mbíonn siad. Ní féidir le roinnt siorcanna stad den snámh riamh, áfach, toisc go gcaithfidh siad uisce a bhrú trína mbéal go leanúnach chun análú. Mar sin de, tig leo a bheith ina gcodladh agus iad i mbun snámha.

An bhfuil an siorc gorm gorm i ndáiríre?

Tá. Bíonn dath gorm lonrach ar an siorc gorm in uachtar a choirp agus tréigeann sé go dath bán feadh a bhoilg.

An bhfuil radharc na súl go maith ag siorcanna?

Tá. Tá radharc na súl an-mhaith ag siorcanna. Tá radharc na súl an-mhaith acu san oíche agus is féidir leo dathanna a fheiceáil freisin.

An iasc iad siorcanna?

Is ea. Is iasc iad siorcanna ós rud é go bhfuil cónaí orthu san uisce agus go mbaineann siad úsáid as geolbhaigh chun anáil a tharraingt. Is iasc speisialta iad, áfach, de bharr go bhfuil a gcorp déanta as loingeán in áit cnámh macasamhail iasc eile. Déantar iad a rangú mar ealásmabrainciaigh dá bharr. I measc na n-iasc eile sa ghrúpa sin tá roic agus sciataí.

An itheann siorcanna feoil amháin?

Ní itheann. Is uiliteoirí iad siorcanna, rud a chiallaíonn go n-itheann siad feoil agus fásra araon. Mar sin de, mura bhfuil dóthain feola le hithe acu íosfaidh siad fásra mara le haghaidh cothú.

Cad é an t-iasc is gasta san fharraige?

Tá corr-shaineolaí den tuairim gurb é an siorc mácó gearreiteach an t-iasc is gasta san fharraige. Meastar go bhfuil sé in ann dul suas le 95 ciliméadar san uair. Mar sin féin, is é an t-iasc is gasta a bhfuil taifead air go dtí seo ná colgán na ndealg atá ábalta dul 110 ciliméadar san uair.

An bhfuil siorcanna in Éirinn?

Tá go deimhin. Faightear 30 cineál difriúil siorca ar a laghad timpeall ár gcladaí. Bíonn cuid acu anseo i gcaitheamh na bliana agus tagann cinn eile anseo ag amanna áirithe sa bhliain.

Cad é an siorc is mó in uiscí na hÉireann?

Is é an liamhán gréine an siorc is mó in uiscí na hÉireann. Dála an scéil, is é sin an dara hiasc is mó san fharraige – tig leis a bheith suas le 36 troigh ar fad agus suas le 7 dtona meáchain. Ná bíodh eagla ort – ní itheann an siorc ollmhór sin ach planctón beag bídeach.

Cad a itheann éisc?

Itheann éisc réim ilchineálach bia. Ag brath ar chineál agus ar fhorbairt an éisc tig leo ainmhithe agus plandaí bídeacha planctónacha a ithe. Tig leo éisc mhóra a ithe ag brath ar a n-áit sa bhiashlabhra.

An dtagann tart ar éisc?

Tagann cinnte. Glacann éisc uisce isteach trína gcraiceann agus trína mbéal nuair a osclaíonn siad é nó nuair a ghlacann siad bia isteach. Toisc go bhfuil an oiread sin salainn sa sáile, tá fearas speisialta ag éisc sháile ar a ngeolbhaigh a chuireann ar a gcumas an salann breise a bhaint óna gcorp ionas nach n-éiríonn siad díhiodráitithe.

An féidir le siorc amháin siorc eile a ithe?

Is féidir le corrshiorc siorcanna eile a ithe cinnte. Mar shampla, is féidir leis an siorc liath siorc ar bith atá níos lú ná dhá mhéadar go leith a ithe nó tig leis an siorc bán mór siorc ar bith atá níos lú ná é féin a ithe.

An bhfuil gainní ar shiorcanna nó cad atá ar a gcraiceann?

Níl gainní ar bith ar shiorcanna. Tá déada deirmeacha acu ina n-áit, a chiallaíonn "fiacla craicinn". Tá a gcorp breac le rónna d'fhiacla beaga atá déanta as déidín, an t-ábhar céanna atá inár bhfiacla féin. Tá na fiacla sin uile iompaithe ar gcúl. Mar sin de, má chuimlímid siorc beidh siad mín bealach amháin agus garbh an bealach eile.