Foras na Mara

Scoláire Cullen – Ryan Burger

Tá Foras na Mara ag cur béime ar na mic léinn iarchéime atá ag cur tionscadal i gcrích mar chuid de Chlár Scoláireachta Cullen. Cuireann an clár seo le cumas agus acmhainn taighde mara náisiúnta agus tugann sé scileanna agus saineolas do chéimithe chun feasacht a ardú faoinár n-aigéan, chomh maith le bithéagsúlacht agus éiceachórais mhuirí saibhre na hÉireann.
Ryan Burger

Ryan Burger
Teideal an Taighde: Geilleagar Aigéin na hÉireann – Anailís réigiúnach agus tuaithe ar Gheilleagair   Aigéin agus Chósta na hÉireann  
Institiúid Ardoideachais:
Ollscoil Náisiúnta na hÉireann, Gaillimh  
Stiúrthóirí: Stephen Hynes (OÉ Gaillimh) agus Jenny O’Leary (Foras na Mara)

Cad é do réimse taighde?
Ag cur san áireamh gur naisiún oileáin í Éire, tá an taighde seo deartha chun an sainmhíniú ar ‘réigiún cósta’ a chur in oiriúint do chomhthéacs Éireannach agus próifíl shocheacnamaíoch na gceantar cósta sin a thógáil. Tá timpeall 40% de dhaonra na hÉireann ina gcónaí laistigh de chúig chiliméadar ón gcósta, ach nuair a bhíonn aicmiú Eorpach á mheas, sainmhínítear an t-oileán ar fad go bunúsach - seachas réigiún lárnach amháin - mar chrios cósta.

Rinne mé meastóireacht ar fhachtóirí socheacnamaíocha an daonra ar scálaí spásúla éagsúla, ó thoghcheantair áitiúla timpeall an chósta go scála Eorpach níos leithne NUTS 3 agus rinne mé comparáid idir na tréithe seo i gcoinne staitisticí náisiúnta. Tá aicmiú socheacnamaíoch den sórt sin luachmhar ó chomhthéacs náisúnta, toisc go dtugann se aghaidh air agus tugann sé tacaíocht do go leor de na Cuspóirí Beartais Náisiúnta ó Chreat Náisiúnta Pleanála 2040 na hÉireann.

Ina theannta sin, tá súil againn go mbeidh tiomsú sonraí den sórt sin luachmhar agus muid ag tabhairt aghaidh ar bheartais mhara chomhtháite an Aontais Eorpaigh agus i bhforbairt an phlean chomharba chun Feidhm a Bhaint as Saibhreas Ár nAigéin, nó i gcur i bhfeidhm Chreat Pleanála Spásúlachta Muirí an AE. Chuir an taighde seo le hobair roimhe seo sa réimse seo, ach d’úsáid sé córas nuashonraithe aicmithe cósta. Rinneadh é seo trí GIS a úsáid chun toghcheantair a nascadh le sainmhínithe teorainneacha uiscí idirthréimhseacha agus uiscí cósta atá ar fáil le déanaí chun ár limistéar geilleagair cladaigh cósta a ghiniúint. Agus an scála spásúil seo á úsáid, is féidir staitisticí an gheilleagair chósta a úsáid le haghaidh ilúsáidí beartais.

Cén fáth a bhfuil do thaighde tábhachtach d’earnáil mhuirí na hÉireann?
Tá an taighde seo deartha chun eolas faoi Gheilleagar Aigéin agus Cósta na hÉireann a mhéadú, agus  chun lucht déanta beartas a chur ar an eolas faoin gcaoi a rachaidh a gcinntí maidir le timpeallacht mhuirí i bhfeidhm ar dhaonraí cósta na hÉireann ar leibhéal eacnamaíoch. Bhí sé mar aidhm ag an taighde seo dáileadh réigiúnach agus tuaithe na ngnóanna mara in Éirinn a chainníochtú agus a cheangal leis na pobail máguaird, toisc nach bhfuil go leor eolais faoi na tionchair seo. Ina theannta sin, cuireadh na figiúirí a táirgeadh san áireamh sa tuarascáil Geilleagar Aigéin na hÉireann is déanaí a d’fhoilsigh An tAonad Taighde Mara Socheacnamaíoch (SEMRU), OÉ Gaillimh. Úsáideadh na sonraí faoi dháileadh geografach ghnó mara a chuidigh mé le cur le chéile mar chuid de m’anailís freisin i roinnt doiciméad beartais atá le teacht mar An Creat Náisiúnta Pleanála Mara agus Plean Forbartha Chontae na Gaillimhe.

Cén tairbhe a bhain le bheith mar chuid de Chlár Scoláireachta Cullen de chuid Fhoras na Mara?
Táim an-bhuíoch as an deis a bheith ag obair le hionad oibre atá chomh dea-eagraithe agus fíoracmhainneach mar Fhoras na Mara. Le linn an chláir bhí rochtain agam ar na hacmhainní agus an t-eolas ar fad a theastaigh uaim chun mo thaighde a chur i gcrích agus cur leis an saibhreas eolais sa réimse seo.

Cérbh iad cuid de na heispéiris is nótáilte le linn do Scoláireachta Cullen?
Bhí sé an-dúshlánach agus an-tairbheach an deis a bheith agam na pacáistí bogearraí go léir a bhaineann leis an anailís ar Gheilleagair Aigéin agus Chósta na hÉireann a úsáid go cuí. Cé go raibh roinnt taithí agam ag baint úsáide as mapáil agus bogearraí staidrimh an Chóras Faisnéise Geografaí (GIS) roimhe sin, bhrúigh na riachtanais don chomhaltacht seo mé chun mo scileanna mapála agus anailíse a leathnú. Chomh maith leis sin, cé gur féidir leis an méid léitheoireachta cúlra a theastaíonn chun eolas leordhóthanach a bheith agat ar shaothair agus ar mhodheolaíochtaí roimhe seo a bheith leadránach, thug sé meas dom sa deireadh as mo chuid oibre reatha agus soláthraíonn sé comhthéacs agus ábharthacht.

CRÍOCH

Nótaí an Eagarthóra:

Chuir Clár Scoláireachta Cullen cúnamh deontais ar luach €3 mhilliún ar fáil ag tacú le 31 mac léinn PhD agus trí mhac léinn MSc ó 2014 go 2020. Pléann an taighde le roinnt de na 15 théama taighde a sainaithníodh sa Straitéis Náisiúnta um Thaighde agus Nuálaíocht Mara 2017-2021. Tá an scéim seo maoinithe ag Foras na Mara faoin gClár Taighde Mara le tacaíocht ó Rialtas na hÉireann.