Foras na Mara

Bád beag Lancer lainseáilte ón RV Celtic Explorer i lár an Atlantaigh mar chuid de gheallta bád trasatlantach do bháid bheaga

Rinneadh athlainseáil le déanaí anuas ar an mbád beag Lancer méadar go leith, a tháinig isteach ar an gcladach i nGaillimh tar éis seoladh trasna an Atlantaigh agus ar tháinig Méabh Ní Ghionnáin as an Droim, Leitir Móir uirthi ag 1015 UTC ó shoitheach taighde Fhoras na Mara an RV Celtic Explorer an 22 Aibreán, i lár an Atlantaigh mar chuid de Gheallta Bád an Atlantaigh do Bháid Bheaga: 'Timpeall an Atlantaigh – Ár nAcmhainn Chomhroinnte'.

Lainseáladh an Lancer ag 52˚16.1'N, 033˚11.4'W agus is féidir í a rianú ag úsáid GPS: http://www.nefsc.noaa.gov/drifter/drift_whs_2016_1.html

Mhínigh an Dr Margaret Rae, as Foras na Mara agus Bainisteoir Ghníomh Comhordaithe agus Tacaíochta Chomhghuaillíocht Taighde an Atlantaigh (AORA-CSA), gur chuir an criú an bád Lancer i bhfarraige ón RV Celtic Explorer i rith a turas naoi lá ar Thalamh an Éisc – Leithinis Labradar. "Tá súil againn go dtarraingeoidh sruth Irminger leis an bád Lancer gan foireann agus go dtabharfaidh sé ó thuaidh í i dtreo na Graonlainne, nó go dtarraingeoidh Feacht na gCanárach leis í ó dheas i dtreo na hAfraice." Is sruth é Sruth Irminger ó thuaidh san Atlantach a théann siar amach ó chósta iardheisceart na hÍoslainne.

Chruthaigh an clár maoinithe trasatlantaigh AORA-CSA comhpháirtíocht in 2016 le Pasáistí Oideachais na mbád beag seoil de chuid Dick Baldwin sna Stáit Aontaithe, agus le chéile tá siad ag reáchtáil Geallta Bád do Bháid Bheaga san Atlantach: 'Timpeall an Atlantaigh – Ár nAcmhainn Chomhroinnte'. "Tá sé mar aidhm ag an tionscadal scil farraige a chur chun cinn tuilleadh agus a aithint go bhfuil an fharraige tábhachtach agus go mbíonn tionchar aici ar ár saol ó lá go lá, agus is dóigh go bhfeicfimid tuilleadh de na báid bheaga cosúil leis an Lancer ag teacht i dtír in Éirinn sa bhliain seo romhainn," a dúirt an Dr Rae.

Tá sé mar aidhm ag AORA-CSA tuiscint maidir le luach an Atlantaigh a chur chun cinn trí chomhoibriú idirnáisiúnta trasatlantach i dtaighde mara a chur chun cinn – é ar fad ag éirí ó Ráiteas stairiúil na Gaillimhe ar Chomhar an Aigéin Atlantaigh a síníodh i nGaillimh, Éire in 2013.

Scannán den Lancer á cur i bhfarraige – á chur ar fáil ag Louise Manifold.

Naoi mí ó shin i mí Mheán Fómhair 2016, tháinig Méabh ar an mbád Lancer a tháinig i dtír ar thrá bheag áitiúil tar éis di a theacht trasna an Atlantaigh mar chuid de thionscadal taighde bliana le Kaitlyn Dow as Connecticut, SAM, atá 18 mbliana d'aois. Lainseáil Kaitlyn an bád ó shoitheach taighde an National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) i SAM, an Neil Armstrong, amach ó chósta Cape Cod i mí na Bealtaine 2016. Bhí an bád feistithe le rianaire GPS agus rinne sí staidéar ar ghluaiseachtaí an bháid trasna an Atlantaigh Thuaidh mar a raibh sí ag staidéar na gaoithe agus sruthanna san fharraige.

I mí Feabhra 2016, chuaigh Kaitlyn, a muintir agus Michael O'Connor, Múinteoir Eolaíochta Kaitlyn, go hÉirinn chun bualadh le Méabh agus lena muintir. Dúirt a múinteoir Michael, "Tá ríméad orm an tionscadal seo a fheiceáil ag an gcéad chéim eile a thug Méabh agus Kaitlyn le chéile. Cé gur thosaigh sé seo mar thionscadal eolaíochta, tá an ceangal sóisialta agus an fharraige a cheanglaíonn le chéile iad chomh tábhachtach céanna leis na sonraí a bhaileofar.

"D'fhoghlaim Kaitlyn conas staidéar a dhearadh ón mbonn aníos, d'oibrigh sí amach conas é a mhaoiniú, an ceangal sóisialta agus gairmiúil a dhéanamh chun an tionscadal a bhrú chun cinn agus cor is cúiteamh a chothú go hidirnáisiúnta maidir leis an bhfarraige. Tá a croí is a hanam sa tseoltóireacht agus chruthaigh sí tionscadal eolaíochta as sin a raibh tionchar mór sóisialta aige agus as ar tháinig scéal breá. Tabharfaidh sí léi an tseirbhís shóisialta sin agus an chion atá aici ar an bhfarraige chuig an Coast Guard Academy an bhliain seo chugainn le haghaidh coláiste," a dúirt Michael O'Connor.

"Is sampla iontach iad scéalta cosúil le Méabh agus Kaitlyn den chumas atá san eolaíocht mhuirí agus i rannpháirtíocht saoránach leis na haigéin – téamaí ar tosaíocht iad do Chomhghuaillíocht Taighde an Aigéin Atlantaigh idir Ceanada, an tAontas Eorpach agus SAM. Nuair a chothaítear cairdeas trasna an Atlantaigh go luath i saol daoine léirítear luach na gcomhpháirtíochtaí idirnáisiúnta atá riachtanach chun an eolaíocht mhuirí a roinnt," a dúirt an Dr Peter Heffernan, Príomhoifigeach Feidhmiúcháin Fhoras na Mara.

Toisc gurb é an tAtlantach an dara haigéan is mó ar domhan, tá sé tábhachtach ár bhfeasacht ar an luach, na deiseanna agus na tairbhí sóisialta a thugann an t-aigéan dúinn a mhéadú," a dúirt an Dr Heffernan. Is léiriú idirnáisiúnta bríomhar é Geallta Bád an Atlantaigh do na Báid Bheaga den chaoi a dtugann torthaí na heolaíochta agus breathnóireachta aigéin aghaidh ar cheisteanna géara atá os comhair ár saoránach, an chomhshaoil agus an domhain mhóir agus an chaoi a gcuidíonn siad chun tuiscint an phobail ar luach an Aigéin Atlantaigh a chothú.

Ba mhaith le Foras na Mara buíochas a ghabháil le Méabh Ní Ghionnáin as an Droim, Leitir Móir, Contae na Gaillimhe as a cuid iarrachtaí móra chun tionscadal an bháidín Lancer a chur chun cinn in Éirinn. Is ambasadóir amach is amach anois í chun feasacht daoine a ardú ar thábhacht na farraige. Ba mhaith linn buíochas a ghabháil freisin le Kaitlyn Dow agus lena lucht tacaíochta as Connecticut, SAM as a gcuid cabhrach chun leanúint le turas an bháid.

 

Méabh Ní Ghionnáin from Droim, Leitir Móir, Galway testing the miniature Lancer boat in Galway Bay prior to it being delivered to the RV Celtic Explorer

Méabh Ní Ghionnáin as an Droim, Leitir Móir, Co. na Gaillimhe ag tástáil an bháid bhig Lancer i gCuan na Gaillimhe sular cuireadh ar an RV Celtic Explorer í.

Chun tuilleadh eolais a fháil ar scéal an bháid Lancer léigh -Unmanned miniature Lancer Sail boat to be deployed from the RV Celtic Explorer