Foras na Mara

Muintir Fhoras na Mara - Macdara O Cuaig

In 2021, tá ár ndaoine á bpróifíliú ag Foras na Mara, agus tá a gconairí staidéir agus gairme á roinnt acu, chomh maith leis an obair a dhéanann siad ag Foras na Mara agus an difear tábhachtach a dhéanann a n-obair.

Macdara Ó Cuaig Fisheries Liaison Team Leader, Fisheries Ecosystems Advisory Services

Macdara Ó Cuaig, Ceann Foirne Idirchaidrimh Iascaigh, Seirbhísí Comhairleacha um Éiceachórais Iascaigh, Foras na Mara.

Cén ról atá agat faoi láthair ag Foras na Mara agus cén obair a dhéanann tú ó lá go lá?

Ceann Foirne Idirchaidrimh Iascaigh mé ar an bhfoireann Seirbhísí Comhairleacha um Éiceachórais Iascaigh agus is é mo ról bailiú sonraí eolaíochta a fhorbairt agus a bhainistiú i gcomhar le cabhlach iascaigh na hÉireann. Bíonn ár n-iascairí ar muir gach lá agus bíonn siad ag faire ar go leor luaineachta agus athruithe ar stoic éisc agus paraiméadair eile fad a bhíonn siad ar muir. Is é an cúram atá orm ná oibriú le hiascairí chun sonraí a bhailiú ar bhealach ar féidir leis cur leis na próisis mheasúnaithe a úsáideann Foras na Mara agus an Coinbhinsiún maidir leis an gComhairle Idirnáisiúnta um Thaiscéalaíocht na Mara (ICES) chun an bhail atá ar na stoic éisc a fhiosrú. Oibrím go dlúth le heagraíochtaí iascaireachta, scipéirí, bailitheoirí sonraí agus na heolaithe measúnaithe lena chinntiú go ndéanaimid an méid sonraí a bhailítear a uasmhéadú agus go mbailítear agus go n-úsáidtear na sonraí ar bhealach eolaíochta ar aon dul le dea-chleachtas idirnáisiúnta. Is iontach an post é, mar gheall go gcabhraíonn na sonraí go léir a bhailímid lena chinntiú go n-éiríonn linn na measúnuithe is fearr agus is féidir a dhéanamh, go gcuirfear an chomhairle is fearr ar fáil agus go ndéanfar an bhainistíocht is fearr ar ár n-acmhainní nádúrtha an-luachmhara dá bharr.

Cad air a ndearna tú staidéar agus cén fáth?

Tógadh mise í gConamara i gConamara agus radharc amach ar an bhfarraige agam ar thrí thaobh. Chaith mé m’óige, mar sin, ar an gcladach agus chuaigh mé ag iascaireacht le m’uncail ó bhí mé an-óg. B’iascairí go leor de mhuintir mo mháthar, agus rinne mo sheanathair agus mo shin-seanathair iascaireacht. Bhí mo shin-seanathair, ar thaobh m’athar, ar dhuine dena bádóirí a bhíodh ag tráctáil mhóna ar Húicéirí na Gaillimhe breis agus céad bliain ó shin. Rachainn ag iascaireacht le m’uncail i rith shaoirí scoile an tsamhraidh agus nuair a bhí staidéar á dhéanamh agam ar an Muireolaíocht ag Ollscoil na hÉireann, Gaillimh. I ndiaidh dom tabhairt faoi Ard-Dioplóma i mBainistíocht, Forbairt agus Caomhnú na hIascaireachta ag Coláiste na hOllscoile, Corcaigh, thug mé faoi Mháistreacht Taighde, agus dhírigh mé mo chuid taighde ar an stoc ribe róibéis a bhínn a iascach sa bhaile. I ndiaidh an choláiste, d’éirigh liom post a fháil í bhForas na Mara agus táim ag oibriú liom anseo ó shin. Ó thosaigh mé leo d’oibrís ar réimsí leathan tionscadal – idir sampláil a dhéanamh ar muir le hiascairí tráchtála agus páirt a ghlacadh i suirbhéireachtaí fuaimiúla, iasc grinnill agus cois cladaigh, obair shaotharlainne ar aosú éisc, turgnaimh ‘clibeáil agus scaoil’ ar throsc agus láimhíneach agus oibriú le hiascairí chun pleananna bainistíochta a fhorbairt a cheadaíonn dóibh leanúint le slí bheatha a bhaint i limistéir ina bhfuil gnáthóga íogaire faoi chosaint. Tá réimse iomlán gníomhaíochtaí i gceist, ach is é an cuspóir atá acu go léir ná a chinntiú gur féidir leis an nglúin seo agus an ghlúin inár ndiaidh taitneamh a bhaint as agus meas a léiriú ar an acmhainn inbhuanaithe nádúrtha a chuireann ár n-uiscí ar fáil.

Cad iad na rudaí is spéis leat agus is ansa leat?

Aisteach go leor, tá an fharraige agus an cósta i measc na rudaí is mó is ansa liom. Is aoibhinn liom bheith cois farraige, is cuma liom más ar bhád nó ag siúl ar an gcladach atáim. Is aoibhinn liom caint leis na daoine a chónaíonn ar an gcósta, daoine a bhfuil eolas na nglúnta acu faoina dtimpeallacht áitiúil ina gcultúr, scéalta, amhrán, logainmneacha, saghsanna bád agus ainmneacha. Is deacair liom tiomáint thar ché gan stopadh agus féachaint ar na báid atá feistithe ann féachaint ar an gcaoi a bhfuil siad rigeáilte chun aghaidh a thabhairt ar aimsir agus tírdhreach na háite nó an báid iascaigh nó caitheamh aimsire iad. Creidim gur tábhachtach nach ngearraimid an ceangal atá eadrainn agus ár dtimpeallacht nádúrtha agus go ndéanann muintir an chósta, go háirithe iad siúd a oibríonn ar muir, agus a dtimpeallacht a chéile a chothú. Is féidir linn go léir foghlaim ón eolas áitiúil agus a mheabhrú dá chéile an fhreagracht atá orainn an rian is fearr agus is féidir a ghreanadh don chéad ghlúin eile.

Cad é an rud is fearr faoi oibriú i bhForas na Mara? Cad is mó a thaitníonn leat faoi do phost?

Is é an rud is fearr faoi oibriú i bhForas na Mara an cur chuige a ghlacann an fhoireann i leith ár n-oibre.  Tuigeann gach fostaí ann an tábhacht a bhaineann leis an bhfreagracht atá orthu a gcuid a dhéanamh ar an gcaighdeáin is airde, an obair a chur ar aghaidh ag an gcéad duine eile, a dhéanfaidh an rud céanna go dtí go bhfuil na measúnuithe déanta. Braitheann tú go bhfuil rud mór curtha i gcrích agat dá bharr mar gheall go ndéanaimid go léir ár gcuid chun an toradh deiridh a bhaint amach. Agus, chomh maith leis sin, is féidir comhairle agus treoir iarraidh ar chomhghleacaí gan stró mar gheall go gcabhraíonn seo linn go léir na caighdeáin is airde a bhaint amach. Is mór an sásamh dom é i mo ról reatha nuair a bhíonn scipéirí agus mé féin ag oibriú as lámh a chéile chun na nithe a thugann siadsan faoi dearadh a chomhtháthú isteach sa chóras eolaíochta. Dá mhéid eolais a bhíonn againn, is é is cruinne ár measúnuithe agus is mór an sásamh dom é nuair is féidir leis na hiascairí agus mé féin cuidiú leis an gcruinneas seo a bhaint amach.

Cad a cheapann tú gur cheart a bheith ar eolas ag gach duine faoin aigéan?

Ceapaim gur gá do gach duine an ceangal dlúth atá idir gach duine beo sa domhan agus an fharraige a aithint - idir an t-aer a análaímid, agus an t-uisce a ólaimid – níor cheart dearmad a dhéanamh ar an méid aeir a tháinig ón aigéan (níos mó ná 50% den ocsaigin) nó an méid uisce atá san aigéan (níos mó ná 95% den uisce).  Táimid go léir ceangailte - le gach taoide atá ag lapadaíl ar ár gcóstaí tá uisce a thaistil timpeall na cruinne leis na mílte bliain anuas. Agus cuireann sé i gcuimhne dúinn go léir, idir iad siúd atá sa sráidbhailte is airde i bPeiriú agus iad siúd ar thránna Chonamara, an chomhfhreagracht atá orainn uilig chun na rudaí sin a chothaíonn sinn a chosaint agus a chaomhnú.

CRÍOCH