Marine Institute

Cuairt Stairiúil ag Beirt Choimisinéirí an AE chuig Foras na Mara i nGaillimh

Bhí ócáid stairiúil ag Foras na Mara inniu (Dé hAoine, an 23 Meán Fómhair) nuair a thug beirt Choimisinéirí an Aontais Eorpaigh – an Coimisinéir um Thaighde, Nuálaíocht agus Eolaíocht, Máire Geoghegan-Quinn, agus an Coimisinéir um Ghnóthaí Muirí agus Iascach, Maria Damanaki – cuairt ar an áis chun plé a dhéanamh ar phríomhréimsí beartais agus tosaíochtaí in eolaíocht agus nuálaíocht mhara.

Cuireadh cóipeanna frámaithe den cháipéis, 'Dearbhú na Gaillimhe' (The Galway Declaration) ó 2004 faoi bhráid na gCoimisinéirí freisin – an cháipéis cheannródaíoch Eorpach a spreag Beartas Comhtháite Muirí na hEorpa agus a bhí formhuinithe ag níos mó ná 500 príomheolaí muirí, déantóir beartas agus ionadaí na hearnála mara i nGaillimh le linn Uachtaránacht dheireanach na hÉireann ar an Aontas Eorpach.
Le linn a gcuairte, bhuail na Coimisinéirí leis na baill foirne agus leis an lucht bainistíochta le haghaidh cruinnithe faisnéise mionsonraithe ar an dóigh a gcomhlánaíonn agus a gcuidíonn taighde agus seirbhísí an Fhorais le tionscnaimh an AE amhail an Comhbheartas Iascaigh, an Creat-Treoir Straitéise Muirí, an 7ú Creatchlár agus an Beartas Comhtháite Muirí don Aontas Eorpach.

D'fhoghlaim siad freisin faoin dóigh a bhfuil tionscnaimh na hÉireann, chun leas a bhaint as eolaíocht mhara, as nuálaíocht agus as teicneolaíocht 'chliste' d'fhonn poist a chruthú agus táirgí agus seirbhísí eolasbhunaithe a ghiniúint chun tacú le fás geilleagrach inbhuanaithe, i gcomhréir le cuspóirí straitéis na hEorpa ar thaighde, straitéis ar a dtugtar Horizon 2020, atá ag teacht chun cinn agus le cuspóirí Straitéis an Atlantaigh de chuid an Bheartais Chomhtháite Mhuirí.

Agus é ag cur a gcóipeanna de Dhearbhú na Gaillimhe faoi bhráid na gCoimisinéirí, dúirt Príomhfheidhmeannach Fhoras na Mara, an Dr Peter Heffernan, gur éirigh Éire ina himreoir tábhachtach in eolaíocht agus nuálaíocht mhara na hEorpa ón mbliain 2004 i leith, i dtéarmaí taighde praiticiúil agus pleanáil straitéiseach araon.

"Bhí 'Dearbhú na Gaillimhe' ina éacht ceannasach de chuid Uachtaránacht dheireanach na hÉireann," a dúirt an Dr Heffernan. "Spreag sé Beartas Comhtháite Muirí an AE, chomh maith le Straitéis Taighde Mara an AE, cáipéisí atá thar a bheith tábhachtach maidir le hiarracht na hÉireann chun leas a bhaint as ár n-acmhainní muirí mar inneall fáis gheilleagraigh atá rathúil agus inbhuanaithe. Chomh maith leis sin, ós rud é gur dócha go dtabharfar plean taighde an AE, Horizon 2020, agus Straitéis an Atlantaigh de chuid an AE, chun cinneadh deireanach le linn na chéad uachtaránachta eile de chuid na hÉireann ar an Eoraip in 2013, tá an chuairt seo ina deis iontach chun tuairimí a mhalartú agus le réimsí comhleasa a iniúchadh."

Thug na Coimisinéirí camchuairt ar roinnt de na 54 saotharlann shaintógtha atá ag an bhForas chun a n-obair ríthábhachtach seirbhíse ar mhonatóireacht timpeallachta mara, ar shábháilteacht bia mara agus ar mheasúnú stoic éisc a fheiceáil. Bhreathnaigh na Coimisinéirí, freisin, ar thaispeántais de léarscáiliú ghrinneall na farraige, de bhithfhionnachtain, de thaighde ar athrú aeráide agus den obair cheannródaíoch ar chláir na teicneolaíochta mara, SmartBay agus SmartOcean.

Tugadh faisnéis mhionsonraithe do na Coimisinéirí faoi phleananna an Fhorais leas a bhaint as teicneolaíocht i gcruthú fostaíochta agus fáis gheilleagraigh ó earnáil mhara na hÉireann mar nuálaíochtaí náisiúnta agus idirnáisiúnta trí na bealaí seo a leanas: taighde ar fhuinneamh aigéin; forbairt leigheasanna nua agus bianna feidhmiúla ó ainmhithe agus plandaí mara; dobharshaothrú amach ón gcósta; róbataic faoi uisce; agus cur i bhfeidhm na n-ardteicneolaíochtaí faisnéise i gcumarsáid agus i monatóireacht mhara i gcuibhreannais sa tionscal eolaíochta amhail SmartBay agus SmartOcean.

Dúirt an tAire Talmhaíochta, Bia agus Mara, an tUasal Simon Coveney T.D., "Tá áthas orm na Coimisinéirí Damanaki agus Geoghegan-Quinn a óstáil tráth a gcuairte ar Fhoras na Mara. Is mór an clú don Bhord agus do na baill foirne an cháil idirnáisiúnta den scoth atá ar Fhoras na Mara agus ar chaighdeán den scoth na seirbhísí náisiúnta ríthábhachtacha eolaíochta a sholáthraíonn siad. Beidh eolaíocht agus nuálaíocht i gcroílár tréaniarrachtaí na hÉireann agus na hEorpa chun 'Fás Gorm' a ghiniúint – ciallaíonn sé seo go n-éireoidh ár n-acmhainní muirí ina n-inneall fáis agus téarnaimh gheilleagraigh inbhuanaithe."

Tar éis an chruinnithe faisnéise seo, chuaigh an Coimisinéir Geoghegan-Quinn go Cathair na Gaillimhe chun an ócáid phoiblí eolaíochta Sea2Sky a oscailt; déantar ceiliúradh san ócáid seo ar an taighde ceannródaíoch atá forais eolaíochta i nGaillimh á dhéanamh ar an spás 'istigh' agus ar an spás 'amuigh'. Bhí fomhuireán róbait Fhoras na Mara ar taispeáint ag an ócáid, an ROV Holland 1, rud a bhí tar éis misean úrnua a chríochnú go gaothairí hidriteirmeacha domhainmhara feadh Dhroim an Atlantaigh Láir.

Idir an dá linn, d'fhan an Coimisinéir Damanaki ag Foras na Mara chun bualadh le príomh-ilnáisiúntaigh agus le Fiontair Éireannacha Bheaga agus Mheánmhéide a bhfuil ina rannpháirtithe sa Bhraisle SmartOcean, áit inar leag na cuideachtaí amach an dóigh a bhféadfadh a nuálaíochtaí agus a dteicneolaíochtaí cur le "Fás Gorm" agus le cuspóirí maoirseachta comhshaoil an Bheartais Chomhtháite Mhuirí don Aontas Eorpach.

AN DEIREADH

Le tuilleadh faisnéise a fháil, déan teagmháil leis an duine a leanas:
An Dr John Joyce – Bainisteoir Cumarsáide, Foras na Mara.
Guthán: +353 (0) 87 2250871. Ríomhphost: john [dot] joyce [at] marine [dot] ie

Nótaí don Eagarthóir
Foras na Mara Is é Foras na Mara an ghníomhaireacht stáit atá freagrach as taighde, forbairt agus nuálaíocht mhara in Éirinn. Cuireann Foras na Mara, a bhfuil a gceanncheathrú suite in Órán Mór, Contae na Gaillimhe, réimse seirbhísí ar fáil don rialtas, do thionscail, don earnáil tríú leibhéal agus don phobal. Oibríonn an Foras na hÁrthaí Taighde Náisiúnta agus soláthraíonn siad seirbhísí sonraí agus faisnéise chun tacú le forbairt tionscail agus chun buntacú le hobair raon ranna rialtais, gníomhaireachtaí stáit agus údarás áitiúil.

Ina theannta sin, cuireann an Foras comhairle beartais agus eolaíochta ar fáil ar gach gné de na hacmhainní mara, déanann siad taighde, spreagann siad forbairt, agus riarann siad an clár náisiúnta um thaighde iomaíoch atá bainteach le cur i bhfeidhm Athrú Mara: an Straitéis Náisiúnta um Thaighde, Eolas agus Nuálaíocht Mhara 2007-2013. Féachann an straitéis seo le hiomaíochas agus le hinbhuanaitheacht comhshaoil earnáil mhara na hÉireann a neartú trí ailíniú níos mó a fhorbairt idir riachtanais an tionscail agus cumas taighde na hearnála poiblí agus an tríú leibhéal.

Is é aidhm na Straitéise cumas agus acmhainn taighde ildisciplínigh a neartú is féidir a chur i bhfeidhm i ngníomhaíochtaí mara; bheadh sé seo ina chúis le scileanna nua teicniúla a fháil, le sreabhadh feabhsaithe sainphearsanra idir an lucht taighde agus an lucht tionscail agus le cruthú deiseanna nua tráchtála. Soláthraíonn Athrú Mara beart taighde tacaíochta i dtaobh beartais atá cuimsitheach agus pleanáilte chun an t-eolas a fhaightear ó thaighde agus ó mhonatóireacht a chur i bhfeidhm chun eolas a thabhairt i gcomhair beartas poiblí, rialachais agus rialála.

SmartBay/SmartOcean Agus é bunaithe ar thionscadal trialach in 2008 amach ó chósta thiar na hÉireann, ceapadh SmartBay – Áis Náisiúnta na hÉireann do TFC na Mara 'SmartBay' – chun timpeallacht fhíordhomhanda tástála a chruthú le haghaidh fhorbairt na dtáirgí agus na seirbhísí teicneolaíochta don earnáil dhomhanda mhara. Áirítear leis na príomh-chomhpháirtithe tionscail a bhain triail as teicneolaíochtaí sa bhonneagar go dtí seo cuideachtaí nach bhfuil baint dhíreach acu leis an earnáil mhara amhail IBM, a bhfuil tairseacha gréasáin a thaispeánann sonraí faoi choinníollacha comhshaoil aige agus, Intel, a d'fhorbair córas cumarsáide gan sreang chun cabhrú le sonraí a tharchur ó chomhshaol na mara i bhfíor-am. Tá na teicneolaíochtaí seo á nascadh freisin le gutháin chliste agus le gléasanna soghluaiste chun nuashonruithe fíor-ama a sheachadadh faoin aimsir atá ag athrú agus faoi choinníollacha staid na mara. Tá imscrúdú á dhéanamh ar theicneolaíochtaí cluichíochta freisin maidir le cruthú na n-aigéan fíorúil agus chun feidhmiú mar uirlisí idirghníomhacha dearaidh i gcomhair iniúchtaí amach ón gcósta ar spásúlacht mhuirí.

Tá gach ceann de na cuideachtaí seo mar chuid de Bhraisle SmartOcean na hÉireann atá i mbun borrtha – rud a chuimsíonn grúpa de níos mó ná 50 cuideachta ar fud na hÉireann atá dírithe ar fheidhmchláir nuálacha TFC mara a fhorbairt agus a sheachadadh i margaí domhanda.

De thoradh Bhraisle SmartOcean, tá corparáidí ilnáisiúnta atá bunaithe in Éirinn agus cuideachtaí dúchasacha ag comhoibriú lena chéile chun tairbhe a bhaint as deiseanna nua margaidh a bhaineann leis an Aigéan Digiteach. Tá Foras na Mara agus gníomhaireachtaí eile Stáit ag tacú leis na cuideachtaí seo trí rochtain a sholáthar ar shócmhainní stáit, amhail longa taighde, feithiclí faoi uisce agus leapacha tástála amach ón gcósta, mar aon le comhardheiseanna taighde a éascú.

Dearbhú na Gaillimhe Thacaigh níos mó ná 500 príomheolaí muirí, déantóir beartas, agus ionadaí ón earnáil mhara ó gach cearn den Aontas Eorpach le Dearbhú na Gaillimhe ag Comhdháil EurOCEAN um Eolaíocht Mhara agus Teicneolaíocht Aigéin i nGaillimh an 13 Bealtaine 2004 (feic: http://ec.europa.eu/research/press/2007/maritime-briefing/pdf/24-galway-... )
Cuirtear béim i nDearbhú na Gaillimhe (2004) ar na nithe seo a leanas :
Ról ríthábhachtach na n-aigéan maidir le haeráid, le timthriall carbóin agus le Beatha ar an Domhan; An chuid mhór is féidir le tionscail mhuirí a dhéanamh maidir le comhlíonadh na gcuspóirí atá leagtha amach i gClár Oibre Liospóin; Ról riachtanach na heolaíochta agus na teicneolaíochta mara maidir leis an eolas is gá a fháil chun freastal ar an éacht geilleagrach seo i gcomhréir leis an gcomhshaol; An ról fíorthábhachtach nach mór don Limistéar Taighde Eorpach/an 7ú Creatchlár a imirt maidir le tacú le sármhaitheas in eolaíocht agus teicneolaíocht mhara. Ba é cuspóir Chomhdháil EurOcean 2004 a dhéanamh amach conas a d'féadfadh eolaíocht agus teicneolaíocht mhara cur le comhlíonadh chuspóirí an Aontais Eorpaigh a luaitear i nDearbhuithe Liospóin, Gothenburg agus Barcelona. Is é sin le rá, an geilleagar eolasbhunaithe is iomaíche ar domhan a dhéanamh den Aontas Eorpach, bunaithe ar chur i bhfeidhm na heolaíochta agus na teicneolaíochta agus ar phrionsabail na forbartha inbhuanaithe.

B'ionann EurOcean 2004 agus ócáid Uachtaránacht na hEorpa a bhí urraithe ag an gCoimisiún Eorpach, ag Foras na Mara, agus ag Bord na Mara – Fondúireacht Eolaíochta na hEorpa (MB-ESF).
Tá sonraí iomlána faoi shraith Comhdhálacha EurOcean, lena n-áirítear Gaillimh 2004, ar fáil ag http://www.euroceanconferences.eu/previous-conferences/eurocean-2004