Foras na Mara

Déan iniúchadh ar Phobail an Chósta in Éirinn sa tsraith Oceans of Learning

The Cliffs of Moher are amongst the most impressive coastlines in the world, and one of Ireland's top tourist attractions, drawing almost one million visitors every year.

In Éirinn, tá 1.9 milliún duine ina gcónaí laistigh de 5km den chósta agus tá go leor pobal ar chósta na hÉireann ag brath ar thionscail mar thurasóireacht, iascaireacht agus dobharshaothrú. Ina theannta sin, tá fianaise mhéadaitheach ann anois go bhfuil ról lárnach ag an aigéan i bhfolláine ghinearálta phobal an chósta, le hacmhainní ó Fhoras na Mara, ó Choimisinéirí Soilse na hÉireann, ó Údarás na Gaeltachta, Músaem Cathrach na Gaillimhe agus ó Chlár Oideachais na dTaiscéalaithe. Scrúdóidh sraith Oceans of Learning na seachtaine seo an tábhacht a bhaineann le Pobail an Chósta in Éirinn. Le breis agus 10 seachtaine, tá Foras na Mara agus a comhpháirtithe ag ceiliúradh ár n-aigéan roinnte agus an nasc atá againn leis an bhfarraige inár sraith Oceans of Learning, ag roinnt nuachta agus ag tairiscint gníomhaíochtaí idirghníomhacha ar líne, físeáin agus acmhainní in-íoslódáilte ar ábhar muirí nua gach seachtain.

Dúirt an Dr. Paul Connolly, POF Fhoras na Mara, “Mar náisiún oileánda, tá ár 7,711 ciliméadar de chósta ar cheann de na sócmhainní is mó atá againn. Cuireann ár dtionscail iascaireachta agus dobharshaothraithe, turasóireacht agus fóillíocht mhuirí go mór le forbairt eacnamaíoch réigiúin chósta na hÉireann, agus soláthraíonn siad deiseanna fostaíochta do go leor inár bpobail chósta. I bhForas na Mara, tacaímid le pobail agus geilleagair chósta na hÉireann, trínár dtaighde, eolas farraige, bonneagar agus seirbhísí comhairleacha."

Ceann de na príomhthionscail a chuireann le geilleagair aigéin agus chósta na hÉireann is ea turasóireacht agus fóillíocht. Ghin an earnáil láimhdeachas de €1.25 billiún in 2018, agus chuir sí fostaíocht ar fáil do níos mó ná 18,000 duine - is ionann sin agus 57% den fhostaíocht go léir i ngeilleagar na hÉireann. Meallann imeallbhord álainn, scairpeanna creagacha agus tránna na hÉireann líon mór cuairteoirí ón iasacht gach bliain. In 2018, thug 76% de thurasóirí ón iasacht cuairt ar limistéar cósta agus ghlac 61% páirt i ngníomhaíocht fóillíochta a bhaineann leis an bhfarraige. Tá an-tóir ag cuairteoirí ón iasacht ar fhámaireacht chósta, cuairteanna ar an trá agus ar oileáin agus a bheith ag siúl, rith agus rothaíocht feadh an chósta.

Tá cósta na hÉireann lán de ghóilíní, céanna agus cuanta a úsáideann iascairí gach lá. Cuireann iascaigh in Éirinn go mór leis an ngeilleagar ina iomláine agus go háirithe le pobail chósta. In 2019, bhí os cionn 2,000 árthach iascaireachta tráchtála cláraithe ag Éirinn agus chuir an tionscal fostaíocht ar fáil do 3,000 duine. Tarlaíonn iascaireacht chladaigh i mórán na bpobal tuaithe le hiascairí ag úsáid árthaí beaga le breith ar speicis mar gliomaigh, portáin, oisrí, muiríní, sceana mara agus breallaigh.  Déantar stoic éisc chladaigh (suas le 10 míle ó chósta na hÉireann) a bhainistiú go náisiúnta agus oibríonn Foras na Mara go dlúth le Bord Iascaigh Mhara (BIM) ar bhainistíocht iascaigh chladaigh.

Tá an tionscal bia mara ina chuid lárnach de phobail chósta tuaithe na hÉireann freisin. In 2019, fostaíodh níos mó ná 16,000 duine go díreach agus go hindíreach sa tionscal bia mara, le leibhéil arda fostaíochta i réigiúin chósta na hÉireann i nDún na nGall, Corcaigh, Gaillimh agus an Clár. Déantar oisrí, bradáin agus diúilicíní a shaothrú go hinbhuanaithe timpeall chósta na hÉireann. Táirgeann an tionscal dobharshaothraithe in Éirinn thart ar 37,000 tonna in aghaidh na bliana, agus measadh gurb ionann an láimhdeachas a ghin dobharshaothrú mara in 2018 agus €176 milliún. Déantar gníomhaíochtaí dobharshaothraithe sliogéisc a dháileadh go forleathan ar fud chósta na hÉireann, agus bíonn dobharshaothrú iasc eite ar bun go príomha in iarthar na hÉireann. Is gníomhaíocht thraidisiúnta in Éirinn í baint na feamainne a ghineann ioncam agus a thairgeann fostaíocht i gceantair chósta. Baintear feamainn timpeall chósta na hÉireann, go háirithe i gcontaetha na Gaillimhe, Dhún na nGall, Shligigh, Chiarraí agus Chorcaí.

Is mór an dúshlán do phobail an chósta tionchair an athraithe aeráide. I measc na dtionchar sin tá leibhéil na farraige ag ardú, creimeadh cósta, tuilte, agus méadú ar tharlú adhaimsire. Tá oiriúnú d’aeráid atá ag athrú ar cheann de na dúshláin is mó atá roimh an tsochaí, rialtais agus cinnteoirí ar fud an domhain. Oibríonn Foras na Mara le comhpháirtithe náisiúnta agus idirnáisiúnta chun tuiscint a fháil ar an gcaoi a bhfuil ár n-aigéan ag athrú agus chun a fháil amach conas freagairt do na patrúin athraithe reatha agus amach anseo a théann i bhfeidhm ar gheilleagar agus ar mhuintir na hÉireann. Tríd an Tionscadal BlueFish, tionscadal uathúil a nascann ealaín agus eolaíocht, d’oibrigh Foras na Mara le pobail an chósta in Éirinn agus sa Bhreatain Bheag ar thábhacht na farraige dá slite beatha agus ar thionchair aeráide atá ag athrú.

“Mar náisiún beag oileánda, bhí agus tá dlúthnasc ag sláinte ár n-aigéan agus folláine phobail an chósta i gcónaí” a dúirt an Dr Connolly

Leagann sraith Oceans of Learning Fhoras na Mara béim ar Phobail an Chósta in Éirinn an tseachtain seo. Cuireann Oceans of Learning físeáin, gníomhaíochtaí idirghníomhacha agus acmhainní in-íoslódáilte ar fáil ar ár gcóstaí agus ar an gcladach. Tá físeáin curtha ar fáil ag Coimisinéirí Soilse na hÉireann faoin obair a dhéanann siad chun cinnte a dhéanamh de go bhfuil sé sábháilte bádóireacht a dhéanamh ar fud chósta na tíre, agus leabhar dathúcháin freisin agus líníochtaí de Thithe Solais Móra na hÉireann ann. Faigh amach níos mó faoi Údarás na Gaeltachta agus faoi ghnólachtaí mara atá lonnaithe i bpobail ar fad an chósta ar shraith físeán. Faigh amach faoi na hainmhithe, faoi na cineálacha den fheamainn, agus faoi na plandaí agus na créatúir atá le haimsiú cois cladaigh sa Leabhar Oibre um Threoir Cois Cladaigh Chlár Oideachais na dTaiscealaithe, agus déan iniúchadh ar na gnáthóga i gCuan na Gaillimhe trí ghníomhaíochtaí a dhéanamh atá ullmhaithe ag Músaem Cathrach na Gaillimhe. Chomh maith leis sin, tá físeáin le fáil ann ar chlár sábháilteachta sliogéisc Fhoras na Mara agus ar an ngeilleagar cósta atá sa tír seo, chomh maith le póstaeir agus gníomhaíochtaí dathúcháin faoin fhiadhúlra muirí atá le fáil ar fad chósta na hÉireann.

Le haghaidh tuilleadh faisnéise ar Oceans of Learning, téigh go dtí www.marine.ie agus lean Foras na Mara ar FacebookInstagram agus Twitter.

CRÍOCH

 

Deiseanna do na meáin chumarsáide: Is féidir do na meáin chumarsáide agallamh a dhéanamh le Foras na Mara.

Déan teagmháil le:
Sheila Byrnes e. sheila [dot] byrnes [at] marine [dot] ie m. +353 (0)87 225 0871
Sinéad Coyne e. sinead [dot] coyne [at] marine [dot] ie m. +353 (0)87 947 7090

NÓTAÍ AN EAGARTHÓRA

Tuarascálacha SEMR
D'fhoilsigh an tAonad Taighde ar Ghnéithe Socheacnamaíocha na Mara (SEMRU) ‘Ireland’s Ocean Economy’ i mí an Mheithimh 2019 agus ‘A Survey of Marine and Coastal Tourism Activity in Ireland’ i Meán Fómhair 2019.  Rinneadh an taighde seo le tacaíocht ó Fhoras na Mara agus tá sé maoinithe ag an bhFochlár Taighde Mara PBA/SE/16/01 'Valuing and understanding the dynamics of Ireland’s Ocean Economy.' Is féidir teacht ar thuairiscí iomlána ó láithreán gréasáin SEMRU ag www.nuigalway.ie/semru  


Tionscadal BlueFish

Is Comhoibríocht Chríochach idir Éirinn agus An Bhreatain Bheag í an Tionscadal BlueFish do Mhuir Éireann agus don Mhuir Cheilteach, a dhíríonn ar chomhoibriú trasteorann, athrú aeráide agus rannpháirtíocht an phobail. Faoi stiúir Ollscoil Bangor, tugann an tionscadal Ollscoileanna Aberystwyth agus Swansea sa Bhreatain Bheag, Foras na Mara, Bord Iascaigh Mhara agus Coláiste na hOllscoile, Corcaigh in Éirinn le chéile. Forbróidh BlueFish faisnéis agus tuiscint ar acmhainní mara Mhuir Éireann agus na Mara Ceiltigh trí aghaidh a thabhairt ar bhearnaí eolais maidir leis na héifeachtaí agus an leochaileacht a d’fhéadfadh a bheith ag iasc agus sliogéisc tráchtála áirithe mar gheall ar athrú aeráide tuartha agus na tionchair ar phobail an chósta. www.bluefishproject.com.

1 Tacaíonn ár n-acmhainní mara le go leor gnólachtaí timpeall Chonamara, ag cur fostaíochta ar fáil do dhaoine áitiúla agus do tháirgí a dhéantar go háitiúil.

2 Cuir aithne ar Eoin Nee ó Chomharchumann Sliogéisc Chonamara Teo. Tá an tionscal bia mara ina chuid lárnach de phobail chósta tuaithe na hÉireann freisin. Labhraíonn Eoin ar an tábhacht a bhaineann le tionscal an bhia mara ina shaol fein agus sa phobal.

3 Labhraíonn Martin Joe Ó Flatharta faoin tábhacht a bhaineann le spóirt uisce agus tumadóireacht scúba do phobal Chonamara.

4 Tá sé mar aidhm ag Páirc na Mara tacú lenár bpobail chósta agus deiseanna a sholáthar in earnáil na mara do na glúine atá le teacht.