Marine Institute

Glao taighde FP7 dar fiú €8 mbilliún á sheoladh ag Geoghegan-Quinn, Coimisinéir an AE

July 11, 2012

D’fhógair Coimisinéir an AE, Máire Geoghegan-Quinn, pacáiste glaonna dar fiú €8 mbilliún le haghaidh tograí taighde comhoibríocha faoi Sheachtú Creatchlár an AE um Thaighde (FP7). Bhí seoladh na hÉireann ar siúl Dé Céadaoin, an 11 Iúil ag an taispeántas Taighde Eorpach ag Obair, in Áras an Aontais Eorpaigh, 18 Sráid Dhásain, Baile Átha Cliath 2. Is é seo an pacáiste is mó riamh anuas de ghlaonna FP7 agus is é an pacáiste deireanach é leis. Is cuid thábhachtach é de thiomantas an Choimisiúin don obair ar son an fháis agus na fostaíochta san Eoraip. Réamh-mheastar go ndéanfar tuairim is €155-€160 milliún a infheistiú i dtionscadail chomhoibríocha taighde mara, lena n-áirítear €55 milliún sa chlár The Ocean of Tomorrow.  

Luaigh an Dr Peter Heffernan, Príomhoifigeach Feidhmiúcháin, Foras na Mara, ag an seoladh gur bhain taighdeoirí mara agus fiontair bheaga agus mheánmhéide (SMEnna) Éireannacha sochar mór as glaonna FP7 roimhe seo; ghlac siad páirt i níos mó ná 90 tionscadal comhoibríoch agus ghnóthaigh siad de bhreis ar €33 milliún i gcúnamh deontais iomaíoch. Léirigh an Dr Heffernan freisin go n-éiríonn thar barr le taighdeoirí mara agus le SMEnna Éireannacha, ag gabháil de bhreis ar 8% de tharraingt anuas na hÉireann go nuige seo agus go ngnóthaíonn SMEnna mara na hÉireann de bhreis ar 40% den tarraingt anuas mhara (a dhá oiread níos mó ná an meánlíon náisiúnta). Dúirt sé go leagann sé seo béim ar a thábhachtaí atá sé seo agus ar na deiseanna a bhaineann leis d’Éirinn agus sinn ag dul chun tosaigh i gcomhpháirtíocht leis an AE chun dul i ngleic le mórdhúshláin shochaíocha (inbhuanaitheacht, athrú aeráide, etc.) agus sa nuálaíocht chun an Geilleagar Gorm a chur chun cinn mar a mholtar sa Bheartas Comhtháite Muirí don Aontas Eorpach agus sa tionscnamh náisiúnta, Feidhm a Bhaint as Saibhreas ár nAigéin.  

Tá an taispeántas, Taighde Eorpach ag Obair, ar oscailt don phobal idir an 9 agus an 20 Iúil in Ionadaíocht an Choimisiúin Eorpaigh in Éirinn, Áras an Aontais Eorpaigh, 18 Sráid Dhásain, Baile Átha Cliath 2.  

Bhí trí Thionscadal Mara san áireamh sa taispeántas seo:  

Tá na sainábhair mhara seo a leanas sa ghlao reatha:  

Ocean of Tomorrow 2013 (€55 milliún)       

  • Bithbhraiteoirí i gcomhair monatóireacht fíor-ama ar ábhair shalaithe cheimiceacha bhithghuaise agus shaorga sa mhuirthimpeallacht;        
  • Braiteoirí nuálacha ilfheidhmiúla i gcomhair monatóireacht in-situ ar an muirthimpeallacht agus ar ghníomhaíochtaí muirí lena mbaineann;      
  • Ábhair nuálacha frithshalaithe i gcomhair feidhmeanna muirí;   
  • Córais nuálacha iompair agus forbartha don earnáil fuinneamh gaoithe amach ón gcósta.   

Tabharfar aghaidh ar ábhair chomhoibríocha mhara agus mhuirí freisin trí na hairíonna téamacha éagsúla den Chlár um “Chomhoibriú”, ar luach iomlán de thimpeall €100 milliún. Tá siad seo a leanas i measc na sainábhar mara:      

  • bainistiú inbhuanaithe ar acmhainn domhainfharraige agus ar acmhainn foghrinneall farraige na hEorpa; 
  • próisis aigéin a bhaineann leis an aeráid agus comhthionchair an iomad ábhar struis ar an muirthimpeallacht;  
  • cóstaí i mbaol san Eoraip: súnámaithe agus rioscaí aeráide;    
  • i dtreo long nach scaoileann astuithe; uirlisí dearaidh, teicneolaíochtaí agus taighde a chumasú chun eagair tiontaire fhuinneamh na mara a éascú;        
  • réitigh cheannródaíocha i gcomhair próiseáil agus astarraingt mianraí i dtimpeallachtaí géara;
  • léargas agus uirlisí nuálacha chun cur chuige atá bunaithe ar an éiceachóras a chur san áireamh i gcomhairle iascaigh; 
  • éagsúlú táirgí agus speiceas éisc sa dobharshaothrú;
  • ceansú speiceas éisc eite shaothraithe bhunaithe a threisiú trí phórú roghnaíoch;       
  • measúnú ar dhobharshaothrú orgánach ar mhaithe le breis forbartha ar an gcreat rialála Eorpach;        
  • ERA-NET sa bhiteicneolaíocht mhara;         
  • bithscaglann algaí CO2.  

Sa mhullach air sin, is iomaí deis “cineálach” atá ann chun tionscadail mhara/mhuirí a mhaoiniú faoi na cláir éagsúla FP7 – Comhoibriú, Smaointe, Daoine agus Cumas.  

Ba chóir do thaighdeoirí agus do SMEnna ar spéis leo é seo breathnú ar Chláir Oibre 2013 i gcomhair tuilleadh faisnéise, lena n-áirítear rialacha agus rialacháin agus spriocdhátaí (N.B.: ní hionann iad seo i ngach clár) a ghlacfar le tograí comhoibríocha.  

Tá tuilleadh sonraí le fáil ag: http://ec.europa.eu/research/fp7/index_en.cfm?pg=press   

Tá sonraí faoi rannpháirtíocht na hÉireann i gClár FP7 (2007-2010) san áireamh i bhfoilseachán Fhoras na Mara, New Connections: Exploring Ireland’s International Marine Research Partnerships, is féidir é a íoslódáil anseo: http://oar.marine.ie/handle/10793/747.  

AN DEIREADH

Faisnéis Chúlra do na hEagarthóirí

  • Is é seo an pacáiste glaonna is mó riamh anuas agus is é an pacáiste deireanach é leis de chuid Chlár FP7 (2007-2013) ar fiú €52 billiún é.
  • Tugtar aghaidh sna glaonna reatha ar na príomhbhuarthaí atá ar mhuintir na hEorpa, áit a bhfuil gníomhartha ag leibhéal an Aontais Eorpaigh thar a bheith tábhachtach;
  • Cuirfear infheistíocht de €4.8 billiún (60%) i limistéir théamacha; tabharfar tús áite ar leith do chaomhnú aigéan agus uisce, d’úsáid níos fearr as amhábhair, d’fhuinneamh éifeachtach, do chur chun cinn na héifeachtachta i bpróiseáil acmhainní bitheolaíocha, d’fhorbairt cathracha cliste agus do dhul i ngleic le saincheisteanna ar nós athchóiriú na hearnála poiblí, taighde inchinne agus seasamh frithmhiocróbach;
  • Beidh €2.7 billiún ina chabhair chun staid na hEorpa a dhaingniú mar áit den chéad scoth do thaighdeoirí, trí dheontais aonair den chuid is mó ón gComhairle Eorpach um Thaighde (€1.75 billiún) agus ó Ghníomhartha Marie Skłodowska-Curie (€963 milliún) le haghaidh oiliúint taighde agus soghluaisteachta;
  • Tugtar spreagthaí ar leith d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide, atá ríthábhachtach le haghaidh na nuálaíochta, chun páirt a ghlacadh le pacáiste iomlán de €1.2 billiún;
  • Beidh ollscoileanna, eagraíochtaí taighde agus earnáil na tionsclaíochta i measc níos mó ná 15,000 faighteoir cistiúcháin i dtimpeall 1,300 tionscadal.  

FP7 AN AE, CLÁR OIBRE 2013: BILEOGA EOLAIS FAOI THOSAÍOCHTAÍ STRAITÉISEACHA – OCEANS OF THE FUTURE  

Fíricí agus figiúirí

Is iad na farraigí agus na haigéin an bunús atá le hearnálacha geilleagracha móra ríthábhachtacha (loingseoireacht, turasóireacht chósta, ola agus gás amach ón gcósta, iascaigh, dobharshaothrú, biteicneolaíocht mhara, fuinneamh in-athnuaite mara) ach tá siad faoi bhrú mór comhshaoil de thairbhe gníomhaíochtaí daoine agus athrú aeráide. Tá cóir a bheith sé mhilliún post san Eoraip i gceist sna príomhearnálacha geilleagracha muirí. Soláthraítear breisluach bliantúil €170 billiún (2.7 milliún post) ó thurasóireacht chósta/mhuirí san AE; €195 billiún (2.5 milliún post) ó iompar muirí; €123 billiún (57,000 post) ó fhuinneamh agus amhábhair; €12 bhilliún (291,000 post) ó tháirgeadh bia mara agus seirbhísí éiceachórais; €6.6 billiún (19,000 post) ó fhaireachas agus monatóireacht mhuirí; agus €3.7 billiún (31,000 post) ó chosaint an chósta – tá €200 milliún as seo faoi choinne monatóireacht chomhshaoil.  

Cé mhéad atá beartaithe againn a infheistiú in 2013? Neasbhuiséad idir €155 agus €160 milliún.

  • An glao ‘Ocean of Tomorrow, 2013’: €55 milliún chun tacú le gníomhartha móra trasghearrtha, mar shampla: teicneolaíochtaí braite mara, agus é ina chuspóir tomhais iontaofa na bpríomhpharaiméadar san fharraige a fheabhsú; ábhair nua a d’fhéadfadh bithshalú a sheachaint ar struchtúir agus ar threalamh soghluaiste nó do-aistrithe; agus teicneolaíochtaí nua le haghaidh mórfheirmeacha gaoithe amach ón gcósta agus na lóistíochta lena mbaineann. Beidh soláthróirí agus úsáideoirí deiridh teicneolaíochta san áireamh sna tionscadail agus é ina chuspóir an oiread feidhmeanna agus nuálaíochta a chruthú agus is féidir.
  • Tabharfar aghaidh ar ábhair mhara agus mhuirí freisin trí na hairíonna téamacha éagsúla den Chlár um “Chomhoibriú”, ar luach iomlán de thimpeall €100 milliún. Tá siad seo a leanas i measc na n-ábhar atá i gceist: bainistiú inbhuanaithe ar acmhainn domhainfharraige agus ar acmhainn foghrinneall farraige na hEorpa; i dtreo long nach scaoileann astuithe; uirlisí dearaidh, teicneolaíochtaí agus taighde a chumasú chun eagair tiontaire fhuinneamh na mara a éascú; réitigh cheannródaíocha i gcomhair próiseáil agus astarraingt mianraí i dtimpeallachtaí géara; éagsúlú agus pórú roghnaíoch táirgí agus speiceas éisc sa dobharshaothrú; bithscaglann algaí CO2. 

Cén fáth a roghnaíodh an tosaíocht seo?

Tá níos mó cumais ag na hearnálacha mara agus muirí tuilleadh fáis a bhaint amach. Mar aon le turasóireacht, iompar agus táirgeadh bia mara, tá an-chumas ann maidir le forbairt fuinnimh in-athnuaite ar muir (fuinneamh gaoithe amach ón gcósta, fuinneamh na mara). Baintear úsáid cheana féin as táirgí agus as comhpháirteanna nuálacha a dhíorthaítear ó orgánaigh mhara tríd an mbiteicneolaíocht i dtionscail bhia, chógais, chosmaide agus cheimiceáin.  

Cad iad na torthaí a bhfuilimid ag súil leo agus cad iad na réimsí ina bhfuilimid ag súil leis na torthaí sin?  

Beartais ábhartha an AE a chur i ngníomh

  • Tacú le cur i ngníomh bheartais an AE, go háirithe athchóiriú an Chomhbheartais Iascaigh, an Beartas Comhtháite Muirí, an Chreat-treoir Straitéise Mara, Rialacháin na gComhphobal Eorpach maidir le ceimiceáin agus le húsáid shábháilte a bhaint astu, Straitéis an AE um Eochairtheicneolaíochtaí Cumasúcháin, an Príomhthionscnamh Margaidh maidir le Táirgí Bithbhunaithe, agus gníomhaíocht sa Treochlár maidir le Tionscnamh Gaoithe na hEorpa.

Tuiscint agus monatóireacht ar an bhfarraige

  • Forbairt ar uirlisí éifeachtacha i gcomhair monatóireacht in-situ ar an muirthimpeallacht; fionnachtana nua a d’fhéadfadh cur leis an laghdú ar an gcostas agus cur leis an iontaofacht a bhaineann le sonraí mara; próisis a bhaineann leis an aeráid agus comhthionchair an iomad ábhar struis ar an muirthimpeallacht; cóstaí i mbaol (súnámaithe).

Bainistiú inbhuanaithe ar acmhainní uisceacha

  • Céimeanna breise i dtreo chur i ngníomh an chuir chuige atá bunaithe ar éiceachóras i mbainistiú iascaigh agus dobharshaothraithe; bainistiú inbhuanaithe ar acmhainn domhainfharraige agus ar acmhainn foghrinneall farraige.

Iomaíochas sna hearnálacha mara

  • Níos mó táirgthe agus táirgeadh níos inbhuanaithe ó earnáil dobharshaothraithe an AE (éagsúlú speiceas nua, pórú roghnaíoch) agus forbairt thionsclaíoch ar algaí; dul chun cinn i dtaighde bithbhraiteora; treisiú fhuinneamh na mara; réitigh le haghaidh próiseáil agus astarraingt mianraí i dtimpeallachtaí géara; gréasán cliste chun amhábhair a sholáthar.